Een huwelijk kan alleen worden beëindigd door een uitspraak van de rechtbank op verzoekschrift dat is ingediend door een advocaat. Een dergelijk verzoekschrift kan in opdracht van de echtgenoten samen of van één van beiden worden ingediend.
Een (echt)scheiding brengt nogal wat gevolgen met zich mee. Niet alleen de affectieve relatie wordt verbroken, de bezittingen moeten worden verdeeld en er moeten afspraken gemaakt worden over de alimentatie voor de partner en de eventuele kinderen en het pensioen. Dergelijke afspraken kunnen niet goed worden gemaakt zonder voorafgaande berekening van de draagkracht van de alimentatieplichtige en de behoefte van de alimentatiegerechtigde.
In de aanloop naar de procedure zal door de advocaat altijd geprobeerd worden deze zaken zoveel mogelijk in onderling overleg te regelen en vast te leggen in een zogenaamd convenant. Lukt dat niet, zal uiteindelijk de rechter de knoop moeten doorhakken.
Wanneer er minderjarige kinderen zijn, zal ook nagedacht moeten worden over gezag en omgang: Bij wie gaan de kinderen wonen en hoe moet het contact met de andere ouder eruit zien?
Tegenwoordig is het ook verplicht om een ouderschapsplan op te stellen. In dit plan staan alle afspraken over de verdeling van de zorg, de eventuele alimentatie en de uitwisseling van informatie met betrekking tot de kinderen. Ook hier geldt: Als ouders er samen niet uitkomen, zal de rechter moeten beslissen.
In geval van partnerschapsregistratie kan de beëindiging alleen zonder tussenkomst van de rechter worden geregeld indien beide partners het eens zijn én er geen kinderen zijn. De partners moeten in dat geval wel een overeenkomst opstellen waarin de gevolgen van de beëindiging zijn geregeld.
Het is verstandig om een dergelijke overeenkomst door een advocaat te laten opstellen.